Հայաստանի չղջիկները
Ձեռքաթևավորներ · Chiroptera

Հայաստանի չղջիկները

Գիշերային երկնքի լուռ որսորդները։ Հայաստանում հայտնի է չղջիկների 30 տեսակ. նրանք ամեն գիշեր ոչնչացնում են մեծ քանակությամբ միջատներ և պաշտպանության կարիք ունեն։

Ծանոթանալ տեսակներին Ովքեր են չղջիկները
Մեծ պայտաքիթ · լուսանկարը՝ Charles J. Sharp, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0
30տեսակ Հայաստանի ֆաունայում (որից 2-ը՝ հաստատման կարիք ունի)
4ընտանիք և 11 ցեղ
10տեսակ գրանցված է ՀՀ Կարմիր գրքում (2010)
30+տարի կարող է ապրել մեծ պայտաքիթը

Միակ թռչող կաթնասունները

Ձեռքաթևավորները կաթնասունների միակ խումբն են, որ ունակ են ակտիվ թռիչքի։ Նրանց թևը ձևափոխված առջևի վերջույթ է. երկարացած մատների ոսկրերի, մարմնի կողքերի, հետին վերջույթների և պոչի միջև ձգված է բարակ մաշկային թաղանթ։ Ազատ է միայն բութ մատը, որն ունի ճանկ։

Հայաստանի բոլոր չղջիկները միջատակեր են և կողմնորոշվում են էխոլոկացիայի միջոցով՝ արձակելով ուլտրաձայնային ազդանշաններ և ընկալելով դրանց արձագանքը։ Ձմռանը նրանք կամ ընկնում են ձմեռային քնի մեջ քարանձավներում, նկուղներում և ծառերի փչակներում, կամ չվում են ավելի տաք շրջաններ։

Ավելին չղջիկների մասին
Գորշ ականջեղ
Գորշ ականջեղ (Plecotus auritus)՝ իր երկար ականջներով։ Լուսանկարը՝ FPCR, CC BY 4.0

Ինչու են չղջիկները կարևոր

🦟

Միջատների բնական կարգավորիչներ

Ամեն գիշեր չղջիկները որսում են մեծ քանակությամբ մոծակներ, ցեցեր և գյուղատնտեսական վնասատուներ՝ նվազեցնելով թունաքիմիկատների կարիքը։

🌿

Միջավայրի առողջության ցուցիչներ

Չղջիկները զգայուն են ապրելավայրերի փոփոխության, լույսի աղտոտման և թունաքիմիկատների նկատմամբ, ուստի նրանց վիճակը ցույց է տալիս էկոհամակարգի վիճակը։

🏛️

Քարանձավների ու ավերակների բնակիչներ

Հայաստանի քարանձավները, լքված շինություններն ու հին եկեղեցիները չղջիկների համար ապաստարան են, որոնց պահպանությունը կարևոր է և՛ բնության, և՛ մշակութային ժառանգության համար։

Անցած միջոցառումներ

2026 թ. սեպտեմբերի 28–30-ը Երևանում անցկացվեց Արևելյան Եվրոպայի չղջիկների հետազոտությունների 2-րդ գիտաժողովը (EEBRC)՝ նվիրված Կենսաբազմազանության մասին կոնվենցիայի կողմերի 17-րդ համաժողովին (COP17)։ Գիտաժողովի կայքի նյութերը պահպանված են արխիվում։

Անցած միջոցառումներ EEBRC 2026 արխիվ
EEBRC 2026 լոգո

Գտե՞լ եք չղջիկ

Եթե գտել եք վիրավոր կամ գետնին ընկած չղջիկ, մի՛ վերցրեք այն մերկ ձեռքերով։ Կարդացեք, թե ինչպես վարվել, և կապվեք մեզ հետ. ձեր դիտարկումները նաև օգնում են ճշտելու տեսակների տարածումը Հայաստանում։

Ինչպես վարվել Կապ